یکی از رشته های مهم دانش جغرافیا، جغرافیای نظامی (Military Geography) می باشد که کاربرد عوامل مختلف جغرافیایی را در عملیات نظامی مورد توجه قرار می دهد. جغرافیای نظامی تاثیر عوارض جغرافیایی یک منطقه را در حرکت های نظامی تبیین و در داخل کشور اثرهای آن را نسبت به فعالیت های نظامی تشریح می نماید. تحرکات و حرکات مختلف واحدهای بزرگ نظامی در یک کشور تحت تاثیر عوارض طبیعی و سایر عوامل از قبیل مواضع مستحکم، بندرها، پل ها، تونلها، کانال ها و سایر تاسیسات مصنوع بشری است. این عوارض و عوامل به شکلی و با درجات مختلف در عملیات نظامی دخالت مستقیم یا غیرمستقیم دارند. جغرافیای نظامی متکفل بررسی این عوامل و ارزش و اهمیت نظامی هر یک در عملیات نظامی است.
در میان گرایش های مربوط به دانش جغرافیا، جغرافیای نظامی قدمت بیشتری دارد. زیرا جغرافیا نخست در خدمت جنگ و فرماندهان نظامی بوده است. در حال حاضر نیز به رغم پیشرفت های اساسی در زمینه نقشه کشی، عکس های ماهواره ای و سایر زمینه های جغرافیایی که عده ای گمان می کنند با وجود این ها، دیگر به دانش جغرافیا در ابعاد نظامی احتیاجی نیست، گرایش جغرافیای نظامی با همه پیچیدگی ها و ظرافت ها به حیات منطقی و استوارش ادامه می دهد و به مثابه ابزار عظیمی است که با برخورداری از دانش استراتژیک و فناوری پیشرفته، کارشناسان برجسته و اطلاعات گسترده پشتوانه مناسبی برای فرماندهان، طراحی های نظامی با درصد خطاپذیری کمتر خواهد بود.
تاثیر عوامل جغرافیایی در تحلیل های نظامی، متناسب با پیشرفت و رشد دانش و فناوری های جغرافیایی نه تنها افزایش یافته، بلکه امروزه این دانش از اصلی ترین متغیرهای اثرگذار برتصمیم های نظامی است. نکته ای که جنگ های اخیر عراق با ایران و آمریکا به خوبی آن را ثابت کرده است.
در جنگ های مدرن امروزی، از روش های تخریب و تغییر محیط های جغرافیایی در ابعاد طبیعی و انسانی به منظور از بین بردن شرایط جغرافیایی لازم برای اجرای عملیاتهای نظامی استفاده می شود.آماده سازی و آرایش زمین به نحوی که بتوان حداکثر منافع را از آن بهره برداری کرد و به بهترین نحوی از آن دفاع نمود، یکی دیگر از کاربردهای جغرافیای نظامی است.
در حقیقت جغرافیای نظامی در صحنه عمل، نگرش واقع بینانه ای ایجاد می کند که جنبه های معرفتی آن بسیار با ارزش است. استفاده از روش های مورد تاکید جغرافیای نظامی در مراحل طرح ریزی، آماده سازی، اجرا، هدایت و کنترل عملیات توانست موفقیت های چشمگیری در عرصه دفاع مقدس برای ایران به ارمغان بیاورد. از این رو جغرافیای نظامی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.