یک استعفا و چند تحلیل

حسین عبداللهى‌فر
اتفاقی که در نخستین روز هفته گذشته افتاد در دومین روز هفته تیتر همه روزنامه ها بود که با تعابیر متفاوتی نظیر: لاریجانی رفت، لاریجانی رفت سعید جلیلی آمد، جلیلی به جای لاریجانی، استعفای ناگهانی، خداحافظی با پرونده هسته ای، خداحافظی دیپلمات هسته ای آن را برجسته کردند. برخی هم بازتاب های داخلی و خارجی استعفای لاریجانی یا پس لرزه های استعفای او را تیتر اول خود ساختند.
بدین ترتیب تحلیل های جورواجور در روزهای بعد به تدریج رو شد. بعضی از اصحاب رسانه دوم خردادی هم به فکر استفاده از فرصت برای هجمه به جریان اصولگرا برآمدند و اصطلاحا به موج سواری پرداختند.
روزنامه همبستگی که یک شنبه تصویر بزرگ لاریجانی با تیتر «خداحافظی با پرونده هسته ای» را برجسته کرده بود یک روز بعد در تیتر اول خود نوشت: «لاریجانی به بن بست رسیده بود» این روزنامه در خصوص علت استعفای دکتر لاریجانی در راستای تیتر خود به گمانه زنی پرداخته و می نویسد: «به نظر می رسد کناره گیری لاریجانی برمی گردد به نگاه تا حدود اعتدالی به پرونده هسته ای که این نگاه با گذشت زمان به نگاه، اکبر هاشمی رفسنجانی، سیدمحمد خاتمی، حسن روحانی نزدیک تر و از نگاه ایدئولوژیک و انقلابی احمدی نژاد فاصله می گرفت. به نظر می رسد اوج اختلافات این دو در سفر پوتین به تهران آشکار شد.»
آفتاب یزد در حالیکه یک شنبه «بازتاب داخلی و خارجی استعفای لاریجانی» را تیتر کرده بود، روز بعد جای همان تیتر اول نوشت: «همراهی احمدی نژاد و لاریجانی دیگر امکان پذیر نبود.»
این روزنامه استعفای لاریجانی را در جهت اهداف حزبی اصلاح طلبان مورد بهره برداری قرار داد و در سرمقاله سه شنبه خود (1/8) تحت عنوان «ائتلاف اصولگرایان زیر نقطه صفر» نوشت: «امروز نه تنها اختلاف نظر اصولگرایان دولت و مجلس در برخی امور اقتصادی و مدیریتی، به تریبون ها کشیده می شود بلکه پافشاری بخش دولتی جناح اصولگرا بر مواضع خود و عدم آمادگی برای جلب مشارکت سایر فراکسیون های آن جناح و- یا حداقل اقناع آنها- کار را به جایی می رساند که در اجماعی ترین موضوع کشور یعنی پرونده هسته ای نیز امکان همکاری به حداقل می رسد.»
آفتاب یزد با ادعای اینکه اکنون می توان ادعا کرد نه تنها این جناح به نقطه صفر بازگشته است بلکه با توجه به افزایش اضلاع و مدعیان، هم اکنون در زیر نقطه صفر قرار گرفته اند، در تحلیل این وضعیت نسبت به آنچه اختلاف درونی اصولگراها می نامد دچار تردید شد و می نویسد: «گروهی معتقدند که اختلافات در آن جناح به صورت مدیریت شده پیش می رود تا با تبدیل رقابت میان اصلاح طلبان و اصولگرایان به رقابت درونی و ظاهرا جدی آن جناح، نهایتا مجلس هشتم در اختیار طیف یا طیف هایی از همان جناح قرار گیرد.»
روزنامه اعتماد هم که «استعفای ناگهانی» را یک شنبه تیتر کرده بود در تعبیری متفاوت از آفتاب یزد از «افول محافظه کاران» در تیتر اول دوشنبه خود نام برد و نوشت: «کنار رفتن غیرمنتظره علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی آن هم در شرایط حساس فعلی و تنها دو روز قبل از انجام مذاکرات نهایی ایران با اتحادیه اروپا در رم پایتخت ایتالیا به هر دلیلی که رخ داده باشد، نشانه ای از افول هرچه بیشتر جریان سیاسی محافظه کاران در دولت محمود احمدی نژاد است.»
این روزنامه در تحلیل های عجیب و غریب علت اختلاف لاریجانی و احمدی نژاد را به انتخابات نهم مرتبط دانست و مدعی نگرانی رئیس جمهور از موفقیت لاریجانی به جهت احتمال پیروزیش در انتخابات آینده گردید و در ادعای عجیب تر می نویسد: «در واقع علی لاریجانی به رغم حملات تندی که طی چند سال پیش از آن به سیاست های هسته ای اصلاح طلبان می کرد اما او هم به چیزی غیر از تاکتیک ها و استراتژی های اصلاح طلبان نمی اندیشید و انتقاداتش هم بیشتر جنبه سیاسی داشت تا واقعی.»
مردم سالاری نیز که رفتن لاریجانی را تیتر کرده بود روز بعد دوشنبه (30/7) از تغییر دبیر شورای عالی امنیت ملی به عنوان «کم شدن یاران دولت هفتاد میلیونی» یاد کرد و نوشت: «استعفا یا برکناری لاریجای حلقه دیگری از زنجیر جدایی همراهان اولیه دولت احمدی نژاد است. لاریجانی، خوش چهره، افروغ، فرهاد رهبر، پرویز کاظمی، احمد توکلی و دیگران ملحق شده که فاصله فکری شان با مجموعه دولت به مرور بیشتر شده و دیگر نمی توان آنها را به راحتی در کنار دولت قرار داد.»
این روزنامه همین خط ومشی را در شماره بعدی خود ادامه داده و در سرمقاله سه شنبه (1/8) با عنوان «بن بست اصولگرایان» می نویسد: «اصولگرایان در آستانه انتخابات مجلس هشتم در یک بن بست واقعی قرار گرفته اند که خروج از آن اگر محال نباشد، بسیار دشوار است. از یک سو حامیان دولت اصرار دارند که حمایت از دولت، محور ائتلاف اصولگرایان است و از سوی دیگر بسیاری از شخصیت ها و گروه های اصولگرا در همکاری با همین دولت به بن بست رسیده اند.»
این در حالیست که روزنامه کیهان در همین روز (سه شنبه 1/8) «استقبال اصولگرایان از حضور لاریجانی در انتخابات مجلس» را تیتر کرد و از قول یکی از اعضای شورای مرکزی جبهه متحد اصولگرایی نوشت: «رقبا بدانند که تغییراتی نظیر جابه جایی لاریجانی خللی در وحدت اصولگرایان ایجاد نخواهد کرد.» زاکانی همچنین افزود: «حضور آقای لاریجای در انتخابات فرصت مناسبی جهت کارآمدتر کردن مجلس هشتم است.»