در یک نظام دموکراتیک حزب نقش حلقه واسط میان مردم و دولت و هیئت حاکمه را ایفا مىکند. این ارگان دموکراتیک خواستهها و نیازهاى اقتصادی، فرهنگى و سیاسى طبقات، گروهها و اصناف مختلفى از مردم مانند کارگران، کارمندان، معلمان و غیره را به اطلاع دولت و هیئت حاکمه رسانده و بنا بر وظایف خویش این خواستهها را به طور مداوم پیگیرى و مطالبه مىنماید.
از ضروریات و ذاتیات این رکن از ارکان نظام دموکراتیک آن است که باید برخاسته از بطن مردم و گروهها و دستههاى مختلف اجتماعى بوده و توسط سران و مدیران منتخب از سوى اعضاى مردمى آن اداره و هدایت گردد.
از نیازهاى اساسى این احزاب اتخاذ سازوکار مناسب جهت عدم انحراف سران و رهبران این احزاب از اهداف و آرمانهاى بدنه اجتماعى خویش و عدم عدول از سیاستها، نیازها و برنامههاى مورد درخواست عقبه اجتماعى ایشان مىباشد. در نمونههاى غربى اینگونه از احزاب در موارد متعدد مشاهده گردیده که سران و رهبران ایشان پس از سپرى شدن برههاى و دستیابى این احزاب به قدرت سیاسى و رسیدن به تمام یا برخى از اهداف خویش با عدول و اغماض از آرمانهاى حزب به جمع قدرت سالاران پیوسته و منجر به پدید آمدن و بازتولید استبداد و دیکتاتورى جدیدى در ظاهر دموکراتیک مىگردند.
جناب آقاى کروبى در جلسه هفتگى حزب اعتماد ملى درخصوص نوع تعامل این حزب با دیگر گروههاى اصلاحاتى در انتخابات مجلس هشتم عنوان داشتهاند: “در انتخابات مجلس هشتم ما على رغم مشترکاتى که برسر کاندیداها با سایر گروهها داریم و با افراد معتدل که سابقه درخشانى دارند، هیچ مشکلى نداریم اما براى نهادینه شدن کارکرد حزبى تنها با آرم و تابلوى حزب در این انتخابات حضور پیدا خواهیم کرد. با توجه به اینکه ما به نهادینه کردن کارکرد حزبى درکشور اعتقاد داریم، باید کاندیداهاى خود را با آرم و تابلوى حزب به مردم معرفى کنیم تا مردم آرام آرام به کارکرد حزبى اعتماد کنند.”(1)
حزب اعتماد ملى مانند بسیارى از احزاب تشکیل شده در نظام فعلى ایران بالاخص احزاب سیاسى شکل گرفته بعد ازدوم خرداد 76 از جمله احزابى است که توسط برخى فعالان و نخبگان سیاسى تشکیل و هدایت مىگردد. اینگونه احزاب که به طور معمول مولود اختلافات و خط کشىهاى موجود در احزاب و جناحهاى سیاسى بزرگتر مى باشند، فاقد عقبه اجتماعى و حامیانى از متن جامعه بوده، در خوشبینانهترین حالت و در صورت عدم قدرت زدگى و گرفتار نیامدن در پیچ و خمهاى اقتدارگرایى با هدف پرنمودن و پوشش خلاء و ضعف خاستگاه غیردموکراتیک خویش اقدام به ایجاد و تشکیل پایگاههاى اجتماعى و عضوگیرى از میان طبقات مختلف و یا طبقه خاصى از مردم مىنمایند. این دسته از احزاب در اکثر (و یا تمامی) موارد نمىتوانند حلقه واسط باشند و مطالبات واقعى مردم را به حکومت منتقل کنند بلکه خود تولیدکنندگان برخى مطالبات واستناد دادن تحمیلى آنها به مردم مىشوند البته سرنوشت چنین احزابى معمولا چیزى جز انقطاع کامل از بدنه اجتماعى نخواهد بود.
مواضع جناب آقاى کروبى در خصوص نوع تعامل این حزب با دیگر احزاب اصلاحاتى در انتخابات مجلس هشتم و حضور این حزب و معرفى کاندیداهاى موردنظر آن با آرم و تابلوى خاص اعتماد ملى جهت نهادینه کردن کارکردهاى حزبى در کشور را نیز باید در راستاى اعطاى صبغهاى دموکراتیک و پوشاندن ضعف و خلاء خاستگاه غیردموکراتیک این حزب تفسیر کرد.
پىنوشت: