درباره تعریف سازمان بین المللی اختلاف نظر وجود دارد و نمی توان تعریف جامع و مانعی از سازمان بین المللی ارائه داد که بیان کننده تمام معنی و دربرگیرنده همه سازمان های بین المللی با اهداف و برنامه های گوناگون آنها باشد. لیکن به نظر می رسد با فائق آمدن بر اختلاف در تنظیم تعریف، توافق آرای نسبتاً کلی در این مورد - که چنین تعریفی باید متضمن چه عناصری باشد - حاصل شود. اگر چه برخی نویسندگان، این یا آن عنصر را از ترکیب تعریف خود حذف می کنند اما معمولا در تحلیل های بعدی آنها را دوباره مطرح می سازند. از سوی دیگر، اختلاف ها و تردیدهایی درباره ارزش نسبی که به این عناصر گوناگون و بارحقوقی آنها داده می شود نیز وجود دارد.
با توجه به این عوامل، یک سازمان بین المللی را می توان مجمعی از دولت ها دانست که با عقد قرارداد میان اعضای آن ایجاد می شود و با داشتن یک نظام یا مجموعه ای از دستگاه ها، وظیفه اش تعقیب هدف های مربوط به مصالح مشترک، از طریق همکاری میان اعضای آن است. این تعریف پنج خصیصه بارز سازمان بین المللی را توضیح می دهد: مبنای میان کشوری، مبنای ارادی، برخورداری از یک نظام دائمی دستگاه ها، خودمختاری و وظیفه تعاونی آنها. هیچ سازمان بین المللی بین الدولی نیست که آشکارا حائز چنین ویژگی هایی نباشد ولی دسته ای از سازمان های بین المللی هم هستند که ماهیت غیردولتی دارند و امروزه، تعدادشان به مراتب از سازمان های بین الدولی بیشتر است و در عرصه های مختلف سیاسی ، علمی، فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی، زیست محیطی و ... فعالیت می کنند.
ساختار نظام بین المللی قدرت اجرایی و اراده سیاسی را در دولت - ملت ها متمرکز فرض می کند. شکل گیری روابط کشورها بر پایه نهاد حاکمیت، منشأ استقلال عمل آنان و ملازم با تاکید بر تمامیت ارضی و منع دخالت آنها در امور داخلی یکدیگر بوده است. خاستگاه و تکیه گاه سازمان های بین المللی درگرایش کشورها به همکاری برای حفظ مصالح و تأمین اهداف مشترک نهفته است. صلاحیت ها و اختیارات سازمان های بین المللی مجموعه اختیاراتی است که به موجب یک سند تأسیس (معاهده) به سازمان بین المللی اعطا می شود تا سازمان بتواند در چارچوب آن به اهداف خود نایل آید.
از این جهت فرق بین دولت ها و سازمان های بین المللی به خوبی آشکار می شود. اختیارات سازمان های بین المللی محدود به مقررات اساسنامه آنها است اما اختیارات دولت ها بسیار وسیع است و حدودی جز مقررات عمومی حقوق بین الملل نمی شناسد. عضویت دولت ها در سازمان های بین المللی یکسان نیست. برخی از سازمان ها به روی کلیه دولت ها بازند و برخی دیگر اعضای خود را به تعداد خاصی از کشورها محدود می نمایند. سازمان ملل را از این منظر می توان به عنوان «سازمان بین المللی عام» و سازمان های آ.سه. آن ، ناتو، اتحادیه اروپا، اکو، اتحادیه عرب و ... را می توان به عنوان «سازمان های بین المللی خاص» به شمار آورد. البته سازمان های بین المللی را به گونه های مختلف تقسیم بندی می کنند اما متداول ترین تقسیم بندی سازمان ها به دو گروه «جهانی» و «منطقه ای» است.