صفحه نخست

بین الملل

سیاسی

چند رسانه ای

اقتصادی

فرهنگی

حماسه و جهاد

دیدگاه

آذربایجان غربی

آذربایجان شرقی

اردبیل

اصفهان

البرز

ایلام

بوشهر

تهران بزرگ

چهارمحال و بختیاری

خراسان جنوبی

خراسان رضوی

خراسان شمالی

خوزستان

کهگیلویه و بویراحمد

زنجان

سمنان

سیستان و بلوچستان

فارس

قزوین

قم

کردستان

کرمان

کرمانشاه

گلستان

گیلان

لرستان

مازندران

مرکزی

هرمزگان

همدان

یزد

صبح صادق

محرومیت زدایی

صفحات داخلی

صفحه نخست >>  عمومی >> آخرین اخبار
تاریخ انتشار : ۰۳ ارديبهشت ۱۳۸۸ - ۰۸:۴۶  ، 
شناسه خبر : ۸۶۳۸۳
مقدمه: در سه شماره گذشته این ستون با مفاهیم لغوی، اصطلاحی و خاستگاه واژه «پلورالیسم»، «پلورالیسم دینی» و «کاربردهای مختلف آن» تا حدودی آشنا شدیم. نظر به اهمیت بحث و ضرورت آشنایی با نظرات اندیشمندان اسلامی به عنوان نماینده تفکر اسلامی با مبحث فرهنگی- فلسفی غربی پلورالیسم، در این شماره با نظر اسلام درخصوص کاربردهای مختلف پلورالیسم آشنا می شویم. پاسخ های گزینش شده در این مختصر به انواع پلورالیسم ( که شماره قبل ذکر شد) ، از نظرات سه اندیشمند فاضل اسلامی، آیت الله مصباح یزدی، آیت الله جوادی آملی و مرحوم علامه جعفری انتخاب شده است.

اسلام درمورد معنای اول پلورالیسم ( قبول تکثر در واقعیت های اجتماعی) هیچ مشکلی با معتقدان به آن ندارد. در اسلام نیز همزیستی مسالمت آمیز با ادیان الهی (نه مشرک) پذیرفته شده است. در داخل حکومت اسلامی هم فی الجمله، پلورالیسم بین ادیان الهی پذیرفته شده است. ما مسلمانان با فرقه ها و مسلک های مختلف در یک مذهب و نیز با فتاوی مختلف در یک مسلک آشناییم. این معنای اول پلورالیسم است که مورد تایید است. اما معنای دوم پلورالیسم- اختلاف در معرفت های دینی- اصلا و مطلقا قابل داوری نیست و حتما باطل است. زیرا حقیقت دوراز دسترس بشر و اینکه نتوان گفت توحید حق است یا شرک؟ اصولا معنا ندارد. ما پلورالیزم را فقط در مسائل ظنی که راهی به قطعیات نداریم، می پذیریم. این از قطعیات اسلام و بدیهیات قرآن است. به عبارت دیگر پلورالیزم دینی تنها بدین معنی می تواند مقبول باشد که ابتدا افراد یا گروه های انسانی، اصولی را به مثابه حقایق ثابت و «اصول موضوعه یک دین» یا ضروریات و قطعیات آن دین بنگرند و آن پیش فرض ها مسلم باشد سپس بپردازند به اینکه تحقق فلان اصل از کدام راه میسرتر است و نتیجه گیری نسبت بدان چگونه باید باشد؟ کیفیت بهره برداری از آن چه باشد؟ آموزش آن چگونه باشد؟ اینها اموری است که به قول علامه جعفری(ره) می تواند مشمول کثرت یا تنوع گرایی باشد.
پلورالیسم به معنای سوم آن مطلقا باطل است و هیچ قابل قبول نیست. ما در هر قضیه ای به حکم عقل، یا وجه ایجایی یا وجه سلبی آن را می پذیریم. ولی پذیرش پلورالیسم نوع سوم- که حقایق را کثیر می داند و هم حق را حق می داند و هم باطل را حق- مستلزم پذیرش درستی وجه ایجابی و سلبی یک قضیه است که به هیچ وجه معقول نبوده و تناقض دارد و بدیهی البطلان است. از نظر ما اسلام دینی واجد همه حقایق دینی و جامع ادیان است. بنابراین تکثر و اختلاف نظر را در بخشی از مطالب دینی که دلیل یقینی ندارند، می توان پذیرفت. اصولا چون در اسلام تعارضی نیست، نیاز و انگیزه ای هم به طرح پلورالیزم نیست. زیرا خاستگاه پلورالیزم به تعارض بین دین مسیحیت و نظرات اربابان کلیسا با نظریات تجربی و علم برمی گردد که به هیچ وجه در اسلام چنین تعارضی نبوده و نیست. علم در خدمت اسلام و اسلام باعث تقویت علم شده است.

نام:
ایمیل:
نظر: