همه شهدای گمنام شناسایی می‌شوند

*به عنوان اولین تعریفی از ایثارگران ارائه بدهید و بفرمائید ایثارگران شامل چه افرادی هستند؟
**تا حدود سال 86 تعریفی که از ایثارگر در قوانین جاری کشور ارائه می شد، به حوزه شهدا، جانبازان ، مفقودان جنگ تحمیلی و آزادگان سرافراز خلاصه می شد و قشر عظیمی از رزمندگان علی رغم اینکه سابقه جبهه بالایی نیز داشتند متأسفانه در شمول قانون ایثارگران به حساب نمی آمدند و امتیازات خاصی هم برای آنها قایل نبودند اگر چه یکسری قوانین متفرقه مانند استفاده از سهمیه ورود به مراکز آموزش عالی در کشور برای استفاده رزمندگان داشتیم اما از قوانینی مانند قوانین مرتبط با خانواده شهدا، جانبازان و اسرا که مدون و ساری و جاری بود، برخوردار نبودند.
از این رو در سال 86 لایحه خدمات رسانی به ایثارگران توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران به مجلس شورای اسلامی ارسال شد اما این لایحه که در مجلس به تصویب رسیده بود، در شورای نگهبان تأیید نشد و به علت عدم رفع ایرادات شورای نگهبان توسط نمایندگان مجلس، لایحه به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع داده شد و در مجمع نیز متأسفانه به این لایحه تاکنون رسیدگی نشده است.
در این لایحه رزمندگان جزو ایثارگران تعریف شده بودند. البته رزمندگانی که حداقل شش ماه متوالی به صورت داوطلب در مناطق عملیاتی حضور داشته اند.
* اداره ایثارگران و بازنشستگان سپاه چه مأموریت و وظیفه ای درخصوص ایثارگران دارد؟ آیا خدمات دهی به این قشر را هم بر عهده این اداره است؟
**این اداره مسئولیت برنامه ریزی، سیاست گذاری و ارائه خدمات به خانواده های معظم شهدا، جانبازان، آزادگان و اسرای پاسدار، بسیجی و سرباز را عهده دار است. علاوه براین بازنشستگان و خانواده های متوفیان سپاه غیر تحت پوشش این اداره قرار دارند. البته این اداره بیشتر عهده دار کارهای کلان سیاست گذاری و هماهنگی با دولت جهت تهیه طرح ها، قوانین و لوایح مرتبط با ایثارگران و رزمندگان است. یکی از موضوعات اصلی که توسط اداره ایثارگران و بازنشستگان سپاه دنبال می شد، تعیین تکلیف مفقودان دفاع مقدس بود. سپاه با تشکیل بیش از 30 تیم و گروه تفحص از یگان های متعددکار جست وجوی مفقودان را از سال 70، 69 آغاز کرد و توانست بیش از 80 درصد مفقودان خود را تعیین تکلیف کند. بعد از فروپاشی دولت بعثی عراق و اطمینان دولت جمهوری اسلامی ایران از نبودن اسرا در خاک عراق، با مصوبه شورای عالی امنیت ملی تمام رزمندگانی که در لیست مفقودان باقی مانده بودند شهید اعلام شدند و بدین ترتیب 4600 مفقود الاثر باقی مانده به آمار شهدای جنگ تحمیلی اضافه شدند. اما بخاطر اینکه هر مفقودی خانواده ای دارد و برای اینکه این خانواده ها چشم انتظار نباشند، با همکاری دانشگاه بقیه الله الاعظم(عج) تلاش می کنیم با نمونه برداری از DNA استخوان شهدای گمنام و گرفتن نمونه خون والدین و فرزندان این تعداد از شهدا، بتوانیم در آینده تمامی شهدای گمنام را که در تفحص ها پیدا شده اند، بطور کامل شناسایی کنیم.
امیدواریم بانک اطلاعات ژنتیکی این تعداد از خانواده ها که با تلاش هایی در حال انجام است تا سوم خرداد امسال تکمیل شود. که در صورت محقق شدن این موضوع، دیگر هیچ شهید شناسایی نشده ای نخواهیم داشت حتی آن شهدای گمنامی که مرقد مطهرشان در اقصی نقاط کشور وجود دارد بواسطه آن که قبل از تشییع و خاکسپاری نمونه DNA آنها ثبت و ضبط شده است، نیز شناسایی می شوند.
در کنار این اقدام به منظور پیشگیری از مفقود شدن کارکنان در حوادث و بحران های احتمالی آینده، موضوع تعیین DNA کارکنان شاغل را هم در دستور کار داریم که در این رابطه تاکنون نمونه DNA 10 هزار نفر از کارکنان مشاغل پر خطر سپاه و افرادیکه در مناطق مرزی مشغول خدمت هستند در بانک اطلاعات ژنتیک پاسداران بایگانی شده است و این موضوعی است که در اولویت برنامه های سپاه در سال 88 قرار دارد زیرا باید در طول برنامه پنج ساله چهارم، بانک اطلاعات ژنتیکی تمامی پاسداران را تکمیل کنیم. از دیگر فعالیت های این اداره، راه اندازی سیستم مکانیزه پلاک هویت ثابت سازمانی شامل کد ملی و گروه خونی افراد است که این پلاک در زمان بندی مشخص شده به تمامی پاسداران اعطا می شود.
* در اجرای مصوبات و ارائه خدمات با بنیاد شهید و امورایثارگران تداخل کاری ندارید؟
**در این رابطه سعی شده است کارهای موازی با دیگر دستگاه های کشور انجام ندهیم. از این رو سپاه سعی بر آن دارد با پر کردن خلأهای موجود ارتباط خود را با ایثارگران حفظ و تقویت کند که در این راستا برنامه های مختلف سیاحتی، تفریحی و فرهنگی متعددی را در طول سال برای این عزیزان اجرا می کند.
این اداره آن بخشی از خدمات که برابر قانون حالت اشتغال به سپاه محول شده است مانند محاسبه درجات و صدور احکام حقوقی شهدا را برعهده دارد. ( پرداخت حقوق فقط برعهده بنیاد شهید است.)
در بخش ارائه خدمات نیز فعالیت هایی مانند پرداخت حداقل دو میلیون تومان وام ازدواج به فرزندان شهدا و ارائه کارت یکسان سازی خدمات رستوان ها به خانواده معظم شهدا انجام می شود.
* موضوع واگذاری امور رزمندگان از بنیاد شهید و امورایثارگران به سپاه که چندی پیش دکتر دهقان اعلام کردند، چیست؟ آیا سازوکار لازم و منابع مالی آن پیش بینی شده است؟
**پیشینه این موضوع به اجرای طرح «یادیاران» توسط سپاه باز می گردد. چرا که سپاه از سال 1384 با اجرای طرح یاد یاران توانست بیش از 240 هزار جانباز بسیجی زیر 25 درصد که تحت پوشش بنیاد شهید و امورایثارگران قرار نداشتند را شناسایی کند. از این رو اداره ایثارگران با عملیاتی کردن ماده 175 قانون استخدامی سپاه و بواسطه داشتن ردیف بودجه در قانون بودجه سال 84 کشور، برای این افراد حداقل حقوق که 216 هزار تومان بود را برقرار کرد. که اکنون این تعداد به 40 هزار و 127 نفر رسیده است. علاوه بر این آن تعداد از جانبازان بسیجی و سربازی که بین 10 تا 25 درصد از کارافتادگی داشتند با معرفی به کمیسیون های پزشکی سپاه و سنجش شرایط جسمی و سنی شان مشمول بند ب ماده 121 قانون استخدامی سپاه قرار گرفتند و مبلغی معادل ماهیانه 140 هزار تومان نیز برای آنها تعیین شد. از سوی دیگر با اجرای طرح بیش از 33 هزار رزمنده داوطلب بسیجی که فاقد شغل و درآمد بودند و جانباز هم نداشتند ولی از حداقل 12 ماه سابقه جبهه برخوردار بودند، شناسایی شدند. به همین علت با تهیه پیش نویس لایحه خدمات رسانی به رزمندگان دفاع مقدس که با کمک و همکاری بنیاد شهید و امورایثارگران تنظیم شده بود پیشنهاد شد رزمندگان بخشی از ایثارگران شناخته شوند تا از طریق منابع قابل تأمین به این افراد خدمات اثرگذاری ارائه شود. اما بعد از موافقت رئیس جمهور با پیشنهاد ارائه شده، در جلساتی که با بنیاد شهید داشتیم، اعلام کردند آنها توان و امکانات لازم برای تحت پوشش قرار دادن خیل عظیم رزمندگان را ندارند و چون در قانون سپاه متولی امور رزمندگان است بنابراین باید سپاه آنها را تحت پوشش خود قرار دهد. بنابراین سپاه جهت تأمین بودجه لازم برای تحت پوشش قرار دادن رزمندگان، رایزنی های متعددی را با نمایندگان مجلس انجام داد که در نهایت با موافقت نمایندگان مجلس مبلغ 500 میلیارد ریال به عنوان کمک معیشت رزمندگان بسیجی فاقد شغل بالای یک سال سابقه جبهه در قانون بودجه سال 87 کشور تعیین شد.
سپاه نیز پس از وصول بودجه مورد اشاره در آذر سال گذشته به 28 هزار نفر از بسیجیان واجد شرایط به ازای هر نفر 660 هزار تومان بابت 12 ماه کمک معیشت پرداخت کند و به ازای هر ماه اضافه تر از 12 ماه نیز 10 درصد به مبلغ فوق اضافه شد. این آمار اکنون به 33 هزار و 200 نفر رسیده و کسانی هم که تاکنون در شمول این طرح قرار نگرفته اند می توانند با مراجعه به نواحی نیروی مقاومت بسیج و تحویل مدارک لازم، تحت پوشش قرار گیرند.
* سرنوشت لایحه جامع خدمات ایثارگران که مدت زیادی در پروسه تصویب مجلس قرار گرفته است به کجا انجامید و به نظر شما آیا این لایحه جامع و کامل است؟
**لایحه بواسطه آن که ایرادات و اعتراض هایی را به دنبال داشت موجب شد طرح جدیدی به عنوان طرح خدمات رسانی به ایثارگران جایگزین آن شود. در این طرح همان گونه که اشاره شد رزمندگان نیز جزو ایثارگران محسوب می شوند. این طرح در 39 ماده در 30 اسفند 87 به تصویب کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی رسیده است و اکنون در نوبت طرح در صحن علنی مجلس قرار دارد که اگر تصویب شود و شورای نگهبان نیز آن را تایید کند به قانون تبدیل می شود.
با توجه به این موضوع که طرح خدمات رسانی به ایثارگران جایگزین لایحه خدمات به ایثارگران شده است، این طرح یکی از نقطه قوت هایش لحاظ شدن رزمندگان در شمول تعریف ایثارگران است چرا که این کمک بزرگی را به رزمندگان دفاع مقدس می کند و از موضوعات دیگر ایجاد عدالت در اعطای امتیازات، اعطای امتیازات مناسب در بخش آموزش، معافیت فرزندان از خدمت سربازی و اعطای نشان به رزمندگان، جانبازان، اسرا و خانواده شهدا است.
اما عمده مشکلی که این طرح دارد بالا بودن بار مالی ناشی از اجرای آن است زیرا با توجه به تثبیت بودجه سال 88 ، احتمال دارد شورای نگهبان ایراداتی در این رابطه بگیرد که امیدواریم نمایندگان مجلس این نگرانی را به نوعی مرتفع کنند.
* موضوع جانبازان فاقد مدرک بالینی چند وقتی است که مطرح می شود و اخیراً هم اعلام شد که این موضوع هم به سپاه واگذار شده است، اصل ماجرا چیست و جانبازان فاقد مدارک مشبه باید چکار کنند؟
**اداره ایثارگران سپاه با هماهنگی معاونت عملیات جدولی شامل تمام تاریخ هایی را که عراق از سلاح شیمیایی استفاده کرده است به روز و ساعت آن و یگان هایی که مورد تهاجم واقع شده اند،تهیه کرده است که اگر برگ های پایان مأموریت رزمندگان با این جدول مطابقت داشته باشد به عنوان فردی که در منطقه آلوده حضور داشته باشد به کمیسیون پزشکی سپاه معرفی می شود تا در صورت تایید کمیسیون، صورت جلسه ای که مورد تایید بنیاد شهید برای صدور درصد جانبازی است، تهیه می شود. به این ترتیب تاکنون 37 هزار رزمنده به کمیسیون های پزشکی سپاه معرفی شده اند که از این تعداد بالغ بر 17 هزار نفر مجروحیت آنها تایید و توسط بنیاد شهید تعیین درصد شده اند.
درخصوص مصدومان اعصاب و روان هم اگر ثابت شود در عملیات های بزرگی مانند خیبر، والفجر 8 و کربلای پنج که شدت آتش دشمن بسیار بالا بود، حضور داشته اند می توان گفت در معرض اصابت موج انفجار بوده اند. این افراد نیز به کمیسیون پزشکی سپاه معرفی می شوند تا در صورت تایید ، برای دریافت و تعیین درصد به بنیاد شهید مراجعه کنند.
آن دسته از رزمندگانی که مجروحیت آنها توسط سپاه تایید شده ولی به دلیل نداشتن مدرک بالینی بلاتکلیف هستند، مدارک پزشکی آنها در کمیسیون ماده 134 قانون استخدامی سپاه مطرح می شود که اگر تایید شد، رای این کمیسیون جایگزین مدارک بالینی آنها می شود و بنیاد شهید هم براساس آن تعیین درصد می کند. که براساس آمارهای موجود 30 هزار نفر فاقد مدارک پزشکی و بالینی هستند که در یک زمان بندی دو ساله وضعیت آنها به این ترتیب مشخص می شود و دستورالعمل اجرایی این قوانین نیز پنجم اردیبهشت 88 به سپاه های استانی ابلاغ می شود تا این افراد با مراجعه به واحدهای ایثارگران سپاه های استانی بتوانند وضعیت جانبازی خود را مشخص کنند.
* یکی از گلایه ها و شاید ابهام هایی که در ارتباط با تعیین درصد جانبازان وجود دارد، تفاوت میان درصد جانبازی است که سپاه و بنیاد شهید و امورایثارگران مشخص می کنند. چرا چنین تفاوتی وجود دارد؟
**علت این تفاوت آن است که سقف تعیین درصد جانبازی در سپاه 100 درصد و در سیستم بنیاد شهید و امورایثارگران 70 درصد است.
برای برطرف کردن این تناقض و اشکال آیین نامه ای توسط ستاد کل نیروهای مسلح و بنیاد شهید تهیه و به هیئت دولت در اسفندماه 87 ارائه شده است که به موجب آن تعیین درصد جانبازی در نیروهای مسلح و بنیاد شهید یکسان می شود و دیگر تفاوتی بین درصدهای جانبازی در نیروهای مسلح و بنیاد شهید نخواهد بود.
* یکی از ایراداتی که در قانون فعلی خدمات رسانی به جانبازان وجود دارد ارائه تسهیلات براساس درصد جانبازی است. به نظر شما آیا ملاک بودن درصد در ارائه خدمات و تسهیلات عادلانه است؟
** این موضوعی است که بنیاد شهید هم خیلی موافق آن نیست زیرا این باعث می شود تا برخی از جانبازانی که درصدهای پایینی دارند، برای دست یابی به خدمات و تسهیلات بیشتر، تلاش کنند تا به درصدهای بالاتری برسند. از این رو برای رفع این نقیصه در طرح خدمات رسانی به ایثارگران درصد جانبازی زیاد مبنای ارائه خدمات و تسهیلات نخواهد بود.از سوی دیگر اگر طرح به تصویب نمایندگان مجلس و شورای نگهبان برسد اعتراضات نسبت به میزان کم درصد جانبازی هم کاسته می شود زیرا در این طرح ملاک اصلی میزان دریافت خدمات و تسهیلات نیست. البته اگر جانبازی هم به میزان درصد جانبازی خود اعتراض دارد رسیدگی به آن در حوزه اختیارات سپاه قرار ندارد بلکه این فقط در حوزه مسئولیتی معاونت بهداشت و درمان بنیاد شهید قرار دارد.
* چندی پیش بحثی درباره سهمیه ایثارگران برای ورود به دانشگاه ها مطرح شد، اصل ماجرا چه بود؟
** از گذشته قانونی بود که مطابق آن باید 40 درصد سهمیه دانشگاه ها به رزمندگان و ایثارگران اختصاص پیدا می کرد که متأسفانه با وجود اینکه این درصد بارها اعلام شده بود، اما این موضوع هیچ گاه محقق نشد و تنها نتیجه آن حساس شدن اذهان برخی افراد نسبت به موضوع مورد اشاره بود.