واژه هژمون یونانی به معنی رئیس یا فرمانروا گرفته شده است که اصطلاحا هژمونی (Hegemony) به معنای برتری، سیادت و سلطه از به تسلط یاتفوق یک کشور بر کشورهای دیگر از طریق دیپلماسی یا تهدید به اطاعت و یا پیروزی نظامی گفته می شود. این اصطلاح بیشتر در نوشته های برخی از مارکسیست های سده بیستم، بویژه نویسنده ایتالیائی، آنتونیوگرامشی به کار رفته است که دلالت برتسلط و چیرگی مادی و معنوی یک طبقه برطبقات دیگر از تمام جنبه های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ایدئولوژیک دارد.
به نظر گرامشی، سلطه سرمایه داران فقط به وسیله عوامل اقتصادی تامین نمی شود، بلکه نیازمند قدرت سیاسی و نیز یک سیستم یا دستگاه عقیدتی یا ایدئولوژیک است که کارش فراهم کردن موجبات رضایت طبقه تحت سلطه است.
هژمونی مبتنی بر دو حقیقت است که هر دو به یک اندازه اهمیت دارند. یکی غلبه اقتصادی و دیگری رهبری فکری و اخلاقی. فرض مقدماتی مفهوم هژمونی، رضایت ساده ای است که اکثریت جمعیت یا کشوری در مقابل طبقه یا کشور دیگری از خود بروز می دهند و در واقع وادار به پذیرش اخلاق و ارزش های سیاسی و فرهنگی طبقه یا کشور هژمون می شوند.
امروزه این اصطلاح بیشتر به عرصه روابط بین الملل کشیده شده و غالبا در تبلیغات رسانه ای آمریکا به قدرت و سلطه هم جانبه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی ایالات متحده در دنیای تک قطبی نسبت به سایر قدرتهای غربی و کشورهای دیگر اشاره دارد. هژمون در سیستم بین الملل بدان معناست که یک واحد سیاسی، قدرت نفوذ، رهبری و برتری بدون منازعه ای داشته باشد.
از نظر صاحب نظران روابط بین الملل، نظام هژمونیک دارای شاخص های ویژه ای همچون برتری نسبی در برابر سایر بازیگران، قدرت داخلی و قدرت نفوذ و الهام بخشی ... می باشد. در حال حاضر، غالب استراتژیست ها و مقامات غربی با ذکر این شاخص ها ایران را یک قدرت برتر (هژمون) منطقه ای معرفی می کنند.