علی موحد
در حالی که کمتر از یک ماه به زمان برگزاری انتخابات میان دوره ای کنگره آمریکا باقی مانده است نومحافظه کاران حزب جمهوری خواه این کشور تلاش خود را برای ترمیم چهره سیاست خارجی بوش در عراق متمرکز کرده اند. آنها قصد دارند تا با اعلام تغییر در سیاست های خود در عرصه بین المللی و در عراق، از شکل گیری سیاست هوای تازه در سیاست خارجی آمریکا خبر دهند. چالش های نومحافظه کاران در عراق موضوعی است که بیش از گذشته بر ناکارآمدی سیاست خارجی بوش در افکار عمومی دامن زده است. مقامات واشنگتن این روزها از تغییر سیاست آمریکا در عراق سخن می گویند. کاخ سفید اعلام کرده است که پس از آن که دو تن از جمهوری خواهان برجسته ارزیابی های مختلفی از سیاست های جرج بوش در عراق اراده داده اند سیاست آمریکا در خصوص عراق تغییر می کند، «تونی اسنو» سخنگوی کاخ سفید در پاسخ به اظهار نظرهای «جیمز بیکر» وزیر خارجه اسبق آمریکا مبنی بر اینکه راه حل های دیگری غیر از ماندن و ادامه دادن یا نیمه کاره رها کردن و گریختن برای دولت بوش در عراق وجود دارد اعلام کرد: سیاست آمریکا در عراق متناسب با شرایط تغییر می کند. البته تغییرات تاکتیکی و استراتژیکی زمانبر هستند.
اینک این سوال مطرح است که آیا تغییر سیاست های آمریکا در عراق که مقامات این کشور از آن سخن می گویند یک استراتژی است و یا یک تاکتیک سیاسی است که در آستانه انتخابات میان دوره ای برای فرار از پاسخگویی و با هدف انحراف در افکار عمومی بیان میشود.
1- دولت نومحافظه کار آمریکا تاکنون چندین بار سیاست های خود را در قبال عراق تغییر داده است. این تغییر بیشتر نتیجه اشتباهات فاحش برنامه های اجرایی آنها در عراق بوده است. دولت آمریکا تلاش دارد تا اشتباهات سیاسی خود را از طریق تغییرات دیپلماسی جبران کند. در شرایط فعلی نیز با توجه به افزایش عملیات های تروریستی، گسترش ناامنی ها به خصوص افزایش عملیات علیه نیروها و پایگاه های آمریکایی و هم چنین تبدیل شدن عراق به مامنی برای مخالفین سیاست های منطقه ای و جهانی آمریکا، واشنگتن در تکاپو است تا در دیپلماسی سیاسی خود تغییراتی ایجاد کند. به نظر می رسد گزارش مراکز اطلاعاتی، موسسات تحقیقاتی و محافل مطبوعاتی و رسانه ای آمریکا، مقامات این کشور را به تجدیدنظر در سیاست های خود در عراق و بازبینی در آنها ترغیب نموده است تا به این وسیله اشتباهات خود را جبران کنند.
2- سیاست نومحافظهکاران در عراق به معنای خروج آنها از این کشور بحران زده نیست. زیرا که آمریکا قصد ماندن در عراق را دارد و بارها جرج بوش و دیگر نومحافظه کاران بر این نکته تاکید داشته اند که منافع آمریکا در ماندن در عراق است نه در خروج از آن.
3- با توجه به اینکه جامعه آمریکا به زمان برگزاری انتخابات میان دوره ای کنگره نزدیک می شود، سخن گفتن مقامات کاخ سفید از تغییر سیاست های آمریکا در عراق، در واقع به منزله تغییر استراتژی نیست بلکه تغییر تاکتیک هاست تا فشارهای جریان سیاسی رقیب را در موضوع عراق کاهش دهد. زیرا که ناکارآمدی سیاست های نومحافظه کاران آمریکا در عراق، یکی از مهمترین محورهای تاثیرگذار بر نتایج انتخابات است.
4- آمریکا بعد از اشغال عراق، طی سال های اخیر تلاش داشته است که در گام اول امنیت عمومی و در گام دوم بازسازی نظام سیاسی و در گام سوم بازسازی نظام اقتصادی عراق را پیگیری کند تا در پرتو این سه مولفه، وضعیت جدیدی که آمریکا آن را دمکراسی و آزادی می داند در عراق جدید تجلی یابد. اما بررسی شرایط موجود در عراق نشان می دهد که هیچ کدام از هدف های مذکور محقق نشده است. امنیت در عراق استقرار نیافته است و بلکه سطح ناامنی گسترش یافته است.
بافت سیاسی جدید آن چیزی نیست که مورد نظر نومحافظه کاران آمریکا باشد و با اهداف آنها هم خوانی ندارد. در مولفه بازسازی اقتصادی نیز آمریکا اقدام خاصی انجام نداده است به این ترتیب مشاهده می شود که نومحافظه کاران آمریکا همچنان در گرداب تحولات امنیتی عراق گرفتار هستند و این تحولات بسیار فراتر از آن است که آنها بتوانند به راحتی از آن فرار کنند و یا اینکه با طرح تغییر در سیاست های خود در عراق، کام خود را در انتخابات میان دوره ای کنگره شیرین کنند.