رضا فاطمی
در اصل 99 قانون اساسی، برای شورای نگهبان سه وظیفه «صیانت» از احکام اسلام، «حراست» از قانون اساسی و «نظارت» بر امر انتخابات برشمرده شده است.
یکی از مهمترین محورهای نظارت، تعیین صلاحیت نامزدهای هر انتخابات است که این امر تاکنون از جنجالی ترین سوژه های هر انتخابات از جمله چهارمین دوره انتخابات خبرگان رهبری به حساب می آید. یکی از ایراداتی که این روزها به عملکرد شورای نگهبان می گیرند این است که چرا از مجموع 204 دعوت شده به امتحان، فقط 45 نفر تایید صلاحیت شده اند؟ در پاسخ باید گفت اولا از مجموع 204 دعوت شده، 37 نفر در امتحان شرکت نکردند که این عدم شرکت به منزله انصراف تلقی شده است.
ثانیا هیچ تلازمی میان تعداد ثبت نام کنندگان و تایید صلاحیت شدگان وجود ندارد. چه بسا ده ها و بلکه صدها هزار نفر برای انتخابات خبرگان و یا ریاست جمهوری ثبت نام نمایند اما هیچ کدام از آنها دارای صلاحیت مورد نظر قانون نباشند، کمااینکه در دوره فعلی، افرادی با مشاغل شیرفروشی، آرایشگری، بلیط فروشی، معاون آژانس املاک و کمک پرستاری برای انتخابات خبرگان ثبت نام کردند که به هیچ وجه توانایی پذیرش مسئولیت خطیر انتخاب رهبر و تصمیم گیری درباره آن را ندارند. در عین حال نباید از کنار ضعف های موجود در قانون که باعث ثبت نام بی ضابطه افراد و ایجاد شرایط مناسب برای سوءاستفاده ها و هجمه های سیاسی می شود نیز به سادگی عبور کرد.
این روزها همچنین از عدم تایید صلاحیت یکی از اعضای سابق شورای نگهبان به عنوان مصداقی از سخت گیری های بی ضابطه این شورا نام می برند در حالی که این موضوع نشانه واضحی از سلامت تصمیم و عمل این شوراست که بدون درنظر گرفتن فشارهای سیاسی و رسانه ای و مصلحت سازی های بی جا، فقط ضوابط قانونی را اجرا کردهاند.
یکی دیگر از ایرادهایی که این روزها به روند تایید صلاحیت گرفته شده، این است که چرا در حالی که در دوره قبل، صلاحیت افرادی برای مجلس خبرگان تایید شده و حتی برخی از آنها در حال حاضر عضو این مجلس می باشند، مجددا صلاحیت آنها مورد بررسی قرار گرفته و یا از آنها دعوت به امتحان شده است؟ دبیر شورای نگهبان در پاسخ به این سوال گفته، وقتی که اعضای مجلس خبرگان وظیفه نظارت بر «تداوم صفات رهبری» را دارند، اعضای شورای نگهبان نیز در بررسی صلاحیت ها «تداوم صفات خبرگان» را بررسی خواهند کرد. علاوه بر آنکه این شورا شجاعت اعتراف به اشتباهات گذشته را دارد.
در عین حال، عمل به قانون، گاه تلخی هایی به همراه دارد که این تلخی ها را باید از جنس تلخی داروهایی دانست که پزشک برای درمان مریض تجویز می نماید. در این دوره، شورای نگهبان از چند تن از ائمه جمعه مراکز استان ها که حتی برخی آنان حکم امامت جمعه را از حضرت امام راحل(ره) دریافت نموده بودند، دعوت به امتحان به عمل آورد که عدم حضور تعدادی از آنها به منزله انصراف تلقی گردید و تعدادی هم که نتوانستند نمره لازم را به دست آورند، صلاحیت آنها برای حضور در رقابت های انتخاباتی تایید نگردید که این موضوع به گواه برخی ناظران سیاسی، در یکی از استان ها منجر به عدم وجود کاندیدای مورد قبول مردم و به تبع آن کاهش مشارکت مردم خواهد شد و این در حالی است که جامعه مدرسین هم برای این استان، همان فردی را معرفی کرده بود که نتوانست در امتحانات شورای نگهبان، حد نصاب لازم را کسب نماید و در نتیجه این جامعه کاندیدایی برای استان مزبور نخواهد داشت.
اعضای شورای نگهبان باید همانگونه که تاکنون بر موضع بر حق خود ایستاده و تکیه کرده اند، عمل به قانون و صیانت از احکام اسلام و قانون اساسی را وظیفه اصلی خود برشمرده و به دور از هیاهو ها و جنجال های کاذب رسانه ای، بار سنگین مسئولیت را به سر منزل مقصود برسانند که تاریخ گواه صادقی بر مجاهدت علمای راستین و خلوص آنان خواهد بود.