نگاه‌های سیاسی بر رفتارهای غیرسیاسی

حسین عبداللهى‌فرد
از چهارشنبه (24/8) روزشمار انتخابات شوراهای سوم و خبرگان چهارم آغاز شد. این روز درست مصادف بود با زمان اعلام نهایی اسامی کاندیداهای تایید صلاحیت شده مجلس خبرگان که 144 نفر به مرحله رقابت انتخابات پای نهادند. درخصوص انتخاباتی شوراها نیز چهارشنبه روز سرنوشت سازی بود و هیات نظارت نظر خود را براساس ماده 48 قانون انتخابات شوراها پیرامون رد صلاحیت شدگان هیات اجرایی اعلام کرد که علی رغم جوسازی های رسانه ای در هیات نظارت شهر تهران صلاحیت یازده نفر دیگر تایید شد و بدین ترتیب تعداد کاندیداهای شهر تهران به 1258 نفر رسید.
اگرچه این خبر در مطبوعات داخلی کشورمان انعکاس وسیعی یافت اما مانع قضاوت های جناحی بر عملکرد غیرسیاسی هیات های اجرایی نگردید.
روزنامه جوان از قول سیدعلی ریاض، رئیس هیات نظارت بر انتخابات شوراهای استان تهران نوشت: «پس از مرور پرونده های مربوط به 194 نامزد رد صلاحیت شده انتخابات شوراهای شهر تهران، 11 نفر از ردصلاحیت شدگان تایید شدند.»
روزنامه جام جم از قول «حشمت الله فلاحت پیشه» سخنگوی هیات مرکزی نظارت رقم ردصلاحیت های تهران را یک دهم نامزدها اعلام کرد و نوشت: «ردصلاحیت ها در انتخابات شوراها از سه درصد تا 51 درصد متغیر است.»
روزنامه اعتماد این خبر را از قول مهدی رستمی فر منعکس کرد و نوشت: «دبیر هیات نظارت بر انتخابات شوراهای شهر تهران اعلام کرد پس از ثبت نام 1441 نفر در تهران 194 نفر توسط هیات اجرایی ردصلاحیت شدند که هیات نظارت پس از بررسی پرونده ها، 11 نفر از آنها را تایید صلاحیت کرد.
کیهان رقم تایید صلاحیت شدگان در سطح کشور را 95درصد اعلام کرد و به نقل از حمید واعظی معاون اطلاع رسانی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها نوشت: «59درصد داوطلبان با نظر مثبت هیات های اجرایی در سرتاسر کشور از اکنون نامزد نهایی ورود به انتخابات شوراها هستند.»
با این وجود برخی مطبوعه های وابسته به اصلاح طلبان رد صلاحیت ها را گسترده خوانده و مطالبی پیرامون اعتراض به آن منعکس ساختند. مردم سالاری(22/8) این موضوع را در حد تیتر اول خود برجسته کرد و نوشت: «در آستانه انتخابات شوراها از سوی اصلاح طلبان صورت گرفت: اعتراض به رد صلاحیت ها»
این روزنامه با اشاره به پایین بودن تعداد رد صلاحیت ها در تهران، در توضیح علت این امر به گمانه زنی پرداخته و می نویسد: «شاید به دلیل آنکه رد صلاحیت کاندیداها در تهران می تواند با واکنش بیشتری روبه رو باشد، تایید صلاحیت اصلاح طلبان در تهران با مشکل کمتری روبه رو بوده است اما در مقابل در شهرستان ها، در مرحله اول حجم گسترده ای از اصلاح طلبان رد صلاحیت شده اند.»
مردم سالاری در چند شماره بعد رد صلاحیت ها را سیاسی خوانده و از قول یک نماینده مجلس می نویسد: «البته بعضا ممکن است ردصلاحیت برخی افراد به نحوی مباحث سیاسی هم دنبال آن باشد و خود آن مسائل سیاسی باعث شود که نظر مثبتی برای تایید صلاحیت افراد در هیات اجرایی شهرستان ها وجود نداشته باشد.»
کارگزاران در یک نگاه جناحی تر تفاوت تهران و شهرستان ها در تایید یا رد صلاحیت ها را یک امر حساب شده دانسته و به نقل از رئیس شورای سیاسی حزب اسلامی کار، تایید صلاحیت اکثریت اصلاح طلبان در تهران را سرپوش برای رد صلاحیت های گسترده اصلاح طلبان در شهرستان توصیف کرده است.
این روزنامه از قول عبدالله امیری می افزاید: «علت اینکه اکثریت اصلاح طلبان در تهران تایید صلاحیت شده اند، تنها آن است که فکر می کنند این تعداد در تهران رای نخواهند آورد.»
روزنامه اعتماد در یک گام جلوتر از سایر مطبوعه های اصلاح طلبان این اقدام را یک استراتژی خواند و در مطلبی با عنوان «استراتژی یا اتفاق؟» نوشت: هرچند اخبار رسیده حاکی از تایید صلاحیت کاندیداهای اصلاح طلبان در تهران می باشد و برخی نیز این حرکت را حرکتی معقول در بررسی صلاحیت ها ارزیابی می کنند اما توجه به سرشناسی کاندیداهای اصلاح طلبان در تهران و هزینه های ناشی از رد صلاحیت ها آنها که گریبان هیات های اجرایی و نظارتی را خواهد گرفت و با توجه به آمار ردصلاحیت های گسترده در استان هایی نظیر اصفهان و خراسان رضوی این ذهنیت را ایجاد می کند که جناح محافظه کار استراتژی خاصی را در انتخابات شوراها در دستور کار خود قرار داده است.
این روزنامه در ادامه می نویسد: «هیات های نظارت در حال بررسی شکایات رد صلاحیت شدگان در انتخابات شوراها هستند و به زودی مشخص خواهد شد که آیا حذف کاندیداهای اصلاح طلبان در شهرستان ها و تایید آنها در تهران یک اتفاق است یا یک استراتژی؟»
اعتماد ملی اما برخلاف اعتماد این امر را «نه استراتژی و نه اتفاق» بلکه تفاوت اصولگرایان تهرانی با شهرستانی ها دانسته و می نویسد: «تایید صلاحیت کاندیداهای شاخص جریان اصلاحات در تهران اصلاح طلبان را چنان امیدوار کرده بود که تصور می کردند در شهرستان ها نیز به سبک پیشین اتفاقاتی شبیه به تهران در حال شکل گیری است و عزم هیات های اجرایی بر رقابتی فراگیر در کل کشور قرار گرفته است اما گویا بین اصولگرایان تهران و اصولگرایان شهرستانی تفاوت هایی در رویه وجود دارد و آنان تحمل همقطاران تهرانی خود را ندارند.»
این روزنامه علاوه بر ادعای فوق که ذیل تیتر اول خود مطرح ساخته بود در سرمقاله خود با عنوان «ایران سرزمین شگفتی ها» نوشت: «با تکیه بر این فرضیه که اصولگرایان در تهران شانس اول ورود به شوراهای اسلامی شهر و روستا هستند، طیف گسترده تری از اصلاح طلبان را تایید صلاحیت کرده اند تا هم ژست دمکراتیک به خود گیرند و هم رقیب را در مبارزه ای هماورد طلبانه شکست دهند. اما در شهرستان ها چون تحلیل غالب و محتوم بر شکست اصولگرایان و پیروزی اصلاح طلبان شکل یافته بود، دست به قلع و قمعی گسترده و غیرقابل تصور زدند.»
اعتماد ملی بدون اشاره به اینکه چگونه مدعی است که نتیجه محتوم انتخابات شهرستان ها با پیروزی اصلاح طلبان خواهد بود خطاب به اصولگرایان می گوید: ایران سرزمین شگفتی هاست یعنی هیچ کس نمی تواند نتیجه انتخابات را پیش بینی کند(!)