کلام سیاسی یکی از حوزه های مهم اندیشه سیاسی اسلامی است. اندیشمندان سیاسی مسلمان غالباً در عرصه مباحث کلام سیاسی نیز دیدگاه های خاص خود را دارند. این ستون درصدد است طی چند شماره به بررسی مهمترین دیدگاه های مقام معظم رهبری در این عرصه بپردازد. بدین منظور با معرفی اجمالی کلام سیاسی و تمایز آن از سایر حوزه های دانش سیاسی اسلامی، در شش محور به بررسی دیدگاه های معظم له در این زمینه می پردازد. این محورها عبارتند از: مبانی کلام سیاسی معظم له، نبوت و رسالت، امامت، مهدویت، عدالت و ولایت فقیه.
کلام سیاسی یکی از حوزه های مهم اندیشه سیاسی به ویژه در اندیشه سیاسی شیعی است. کلام سیاسی هر چند در تراث سیاسی اسلامی، به صورت مستقل همانند همتایان خود فقه سیاسی و فلسفه سیاسی، آثار مستقلی را به خود اختصاص نداده، اما مباحث کلام سیاسی در متون کلامی همواره مطرح بوده است.
در تعریف کلام سیاسی با توجه به اینکه شاخه ای از علم کلام محسوب می شود، می توان گفت: «کلام سیاسی شاخه ای از علم کلام است که به توضیح و تبیین آموزه های ایمانی و دیدگاه های کلان دین در باب مسائل و امور سیاسی پرداخته، از آنها در قبال دیدگاه ها و آموزه های رقیب دفاع می نماید.» در این تعریف سعی شده است سه ویژگی علم کلام ملحوظ شود: ارتباط با عقاید ایمانی، ویژگی تبیینی و توضیحی کلام و ویژگی دفاعی آن. موضوع کلام سیاسی را نیز می توان «عقاید سیاسی دینی» دانست. چنین موضوعی متناظر با موضوع برگزیده علم کلام است که در آن «عقاید دینی» محوریت دارند. وجه جامع بودن این موضوع به شمول آن بر آموزه های سیاسی دینی برمی گردد که مرتبط با اصول اعتقادی می باشند و وجه مانعیت آن در خارج شدن مباحث فقه سیاسی است که به فروع دین برگشته و بیشتر به تکالیف جزئیه در عرصه سیاسی مربوط می شود. مراد از عقاید دینی در تعریف کلام سیاسی، نگرش کلان دین به امور مختلف می باشد. از این حیث عقاید دینی صرفاً اصول اعتقادی دینی را در برنمی گیرد، بلکه هر دیدگاه کلانی را که به نگرش دین به امور گوناگون دنیوی و اخروی و امور انسانی تعلق دارند، شامل می شود. براساس چنین تعریفی از کلام سیاسی، مباحث کلام سیاسی در اندیشه سیاسی آیت الله العظمی خامنه ای آن دسته از مباحث سیاسی می باشند که از منظری کلان درصدد توضیح و تبیین آموزه ها و عقاید سیاسی اسلامی بوده و به دفاع از آنها در برابر دیدگاه های رقیب می پردازد.
اما برای ورود به این مبحث ناگزیر از مبانی آن باید آغاز کرد. مراد از مبانی کلام سیاسی، مجموعه مباحثی است که بنیادهای نظری آرای کلام سیاسی قرار می گیرد. این مباحث در بحث های عمومی کلامی مطرح و به عنوان اصول موضوعه، بدون بحث مستقل در مباحث کلام سیاسی به کار گرفته می شوند. از این حیث برخی از محورهای مهم مبانی کلام سیاسی را می توان در مباحث معرفت شناختی، هستی شناختی، انسان شناختی و غایت شناختی یافت.