سوریه در روزهای اخیر شاهد تحولات سریعی است که نه تنها میتواند سرنوشت این کشور را تغییر دهد، بلکه سرنوشت کل منطقه را دستخوش تغییراتی ناگوار کند که در پی آن امنیت ملی کشورهای پیرامونی آن هم تهدید کند. در خط مقدم این کشورها، عراق است که این روزها، سزاوار است بشدت احساس خطر کند و قبل از آنکه دیر شود، چارهای عملیاتی بیندیشد و عملا وارد میدان شود. به همین دلیل است که پس از آغاز حملات جدید گروههای تروریستی، یکی از اولین تماسهای تلفنی بشار اسد رئیس جمهور سوریه، با «محمد شیاع السودانی» نخستوزیر عراق بود. السودانی در این تماس تلفنی جملات مهم و معناداری بیان کرد. او گفت: امنیت سوریه و عراق، یکی است و عراق آماده ارائه هرگونه حمایت لازم به سوریه برای مقابله با تروریسم و گروهکهای تروریستی است و عراق به ثبات، حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه، پایبند است». عملیات «جبهه صهیونیستی» در سوریه، از شمال غرب و مشخصا از غرب استان حلب آغاز شد و ضمن تصرف برخی نقاط تحت کنترل ارتش سوریه در استان ادلب، وارد غرب استان سپس غرب شهر حلب شد و اکنون درگیریها به شمال استان حماه رسیده است. استان حلب اهمیتی راهبردی دارد. دمشق به همراه متحدان خود مثل ایران و روسیه، در حال تدارک ضدحمله به جبهه صهیونیستی است. از طرف دیگر، متحدان آمریکا در سوریه، یعنی گروههای کُرد، در آنسوی فرات و در شرق و شمال شرق سوریه اعلام کردهاند که میخواهند حملات به مواضع ارتش سوریه را از سر بگیرند. هماهنگی و همزمانی عملیاتیِ شبهنظامیان و گروههای تروریستی که مورد حمایت جبهه صهیونیستی - ترکیهای - آمریکایی هستند، در نوع خود جالب توجه و تأمل است.
خطر، فقط متوجه سوریه نیست. امنیت کل منطقه و سرنوشت سیاسی-امنیتی-اقتصادی و راهبردی غرب آسیا و حتی نجات رژیم صهیونیستی از پرتگاهی که بیش از یک سال است در آن افتاده، به نوعی به سرنوشت عملیات جدید جبهه صهیونیستی در سوریه بستگی دارد. در وهله بعد، خطر اصلی، متوجه عراق است؛ کشوری که با خون جوانانش و جانفشانی دوستانش، موفق شد داعش را به زحمت نابود کند، اکنون بار دیگر در معرض تهدید قرار دارد. لذا ابراز نگرانی سران عراق در جلسه «الاطار التنسیقی» که دیروز در دفتر «سید عمار الحکیم» و با حضور نخست وزیر برگزار شد، بجاست اما آنچه در بیانیه ذکر شد، شاید در سطح خطر موجود نبود. در بیانیه اطار «سوریه امتداد امنیت ملی عراق» توصیف و از تحرک تروریستها، صرفاً ابراز نگرانی شد.شاید موضع قویتر را سخنگوی دولت سودانی اتخاذ کرد؛ جایی که یحیی رسول با حضور در برنامهای تلویزیونی حتی به طور ضمنی تهدید به اقدام نظامی عراق در حمله به تروریستها در خاک سوریه کرد. رسول گفت: در مناطق شمال فرات، گروههای تروریستی مثل داعش و جبهه النصره و دیگر گروهها حضور دارند. این گروهها، تروریستی هستند نه معارض [سیاسی]». او در بیان صحت ادعای خود، تأکید کرد که ابو محمد الجولانی سرکرده جبهه النصره، یا همان هیئه تحریر الشام یک پزشک سعودی است نه سوری.
جمله مهم سخنگوی دولت عراق اینجا بود که گفت: «منتظر نخواهیم ماند که به مرزها[ِی عراق] برسند. اکنون تلاشی اطلاعاتی در جریان است و اتفاقات را دنبال و تحلیل میکند و هر ساعت [به ما] گزارش میرسد... ما تلاش اطلاعاتی در سوریه داریم و در این گروهها نفوذ داریم. اگر حتی فکر نزدیکی به مرزهای عراق را به سر راه دهند، قبل از تکمیل شدن فکرشان، آنان را هدف قرار خواهیم داد حتی اگر داخل سوریه باشند». او همچنین اشاره کرد که سودانی در تماس تلفنی با اسد، گزارشی از آخرین وضعیت دریافت کرده و «نظام سوریه به ریاست بشار اسد سقوط نخواهد کرد چون کشورهای عربی و اتحادیه عرب، از سوریه حمایت میکنند». سخنگوی دولت این نکته مهم را نیز از قلم نینداخت که در پاسخ به برخی طرفهای داخلی در عراق برای مذاکره، تأکید کرد که دولت عراق با تروریستها گفتوگو نمیکند. «فقط با دولت گفتوگو میکنیم نه سازمانهای تروریستی». او همچنین حضور گروههای مقاومت عراقی در سوریه را حق این گروهها دانست و تأکید کرد که دولت در اینگونه جزئیات که مربوط به خود گروهها و سیاستهایشان است، دخالت نمیکند.
این سخن سخنگوی دولت در پاسخ و واکنش به کسانی در داخل عراق است که تلاش میکنند بغداد را از هر گونه اقدام در جهت حفظ منافع ملی خود، بازدارند. آنها قوانین مرتبط در قانون اساسی (ماده هشتم قانون اساسی) و موارد مشابه را دستاویز کردهاند در حالی که وقتی گروههای تروریستی، مثل آنچه در سال 2014 رخ داد، بر مناطق وسیعی سیطره پیدا کنند، توجهی به قوانین یا قانون اساسی عراق نخواهند داشت و امنیت ملی، امری نیست که صرفا با گفتوگو حفظ شود. هر کشوری که در آنسوی مرزهایش با تهدید تروریستی مواجه باشد، بیشک از طریق هماهنگی زودهنگام با دولت همسایه، میتواند اقدامات عملیاتی پیشگیرانه اتخاذ کند؛ امری که عراق بشدت به آن نیازمند است قبل از آنکه دیر شود.